لوگو دکتر اعظم رحیمی
Search
Close this search box.
شقاق

شقاق (فیشر) مقعد

شقاق مقعد یا همان فیشر مقعد، بیماری است که به موجب آن ترک یا شکافی باریک در پوست دیواره مقعد ایجاد می‌شود. این شکاف در نیمه تحتانی مقعد اتفاق می‌افتد. در این قسمت گیرنده‌های عصبی زیادی وجود دارند که در زمان آسیب به بافت‌ها درد زیادی در این ناحیه ایجاد می‌شود که گاهی از تحمل بیمار خارج است. شقاق مقعد به این دلیل که با درد و خونریزی همراه است با بواسیر اشتباه گرفته می‌شود اما دلایل این دو بیماری کاملا با یکدیگر متفاوت است. در این مقاله به بررسی فیشر مقعد یا شقاق مقعد می‌پردازیم.

فیشر

شقاق مقعد چیست؟

فیشر مقعد  (Anal Fissure) بیماری رایجی است که در اثر پارگی در پوست مقعد ایجاد می‌شود که هنگام دفع درد ایجاد می‌کند. همچنین ممکن است خونریزی‌های به رنگ قرمز روشن نیز مشاهده شود. شقاق مقعد به دلیل رایج بودن آن در بعضی از افراد به کرات دیده می‌شود. این زخم‌ها و شکاف‌ها در اغلب مواقع به خودی خود بهبود می‌یابند اما اگر یبوست مزمن شود و ادامه پیدا کند، شکاف‌ها داخل کانال رکتوم ایجاد خواهند شد که بسیار دردناک هستند.

امکان ایجاد اسپاسم یا گرفتگی در حلقه عضله اسفنکتر مقعد نیز وجود دارد. گاهی شکاف در اثر فشار آنقدر عمیق می‌شود که بافت عضلانی زیر آن را نشان می‌دهد. شقاق مقعد که به معنی ترک یا شکاف است به طور معمول یک بیماری جدی محسوب نمی‌شود. فیشر مقعد ممکن است در هر سنی دیده شود. حتی ممکن است در نوزادان و کودکان کم سن و سال بیشتر مشاهده شود. به این دلیل که یبوست در این سنین شایع‌تر است.

فیشر مقعد در حالت عادی بین 4 الی 6 هفته بهبود می‌یابد. اگر این بیماری بیشتر از 8 هفته ادامه پیدا کند به آن شقاق مقعدی مزمن گفته می‌شود. برخی از درمان‌ها مثل استفاده از نرم کننده‌ه، حمام نشیمن، مسکن‌های موضعی و افزایش فیبر دریافتی موجب بهبودی و التیام ناراحتی ناشی از فیشر می‌شود.

اگر با این نوع روش‌های درمانی بهبودی در شکاف مقعدی ایجاد نشد، ممکن است نیاز به جراحی باشد. پزشک پس از معاینه به شما اعلام می‌کند که چه شیوه درمانی مناسب شما خواهد بود.

علائم شقاق مقعد چیست؟

اگر به شقاق مقعد دچار شوید، احتمالا علائمی نظیر موارد زیر را مشاهده خواهید کرد:

درد شدید

ممکن است حین حرکات روده، سوزش و یا دردی را در اثر شقاق احساس کنید. این سوزش بعد از دفع مختصر خواهد بود و امکان دارد تا چند ساعت باقی بماند.

خارش

احتمال دارد یک توده کوچک یا تومورهای خوش خیم برجسته روی پوست و نزدیک به شکاف مقعد وجود داشته باشد که باعث خارش شود.

خونریزی

یکی از علائم فیشر مقعد، خونریزی پس از دفع است. این خون رنگی روشن دارد. باید توجه داشته باشید که خون ایجاد شده در اثر شقاق، از مدفوع جدا است. خون مخلوط با مدفوع نشان از وجود یک مشکل جدی‌تر دارد در این صورت حتما به پزشک اطلاع دهید.

نکته: شقاق مقعدی ممکن است بدون درد باشد و بهبود نیابد. همچنین امکان دارد خونریزی داشته باشد اما با علائم دیگری همراه نباشد.

شقاق-مقعدی

علت شقاق مقعدی چیست؟

فیشر مقعدی به طور معمول در اثر آسیب به مجرای مقعدی ایجاد می‌شود. دفع سخت می‌تواند باعث ایجاد این عارضه شود. در اغلب افراد شکاف‌های ایجاد شده به خودی خود و با سرعت بهبود می‌یابند. اما ممکن است عوامل دیگری مانند انقباض بیش از اندازه اطراف مقعد باعث کاهش خونرسانی به مقعد شود و روند بهبود را کاهش دهد. مورد بعدی آن است که به دلیل درد ناشی از پارگی در پوست مقعد، انقباض‌ها در هنگام دفع افزایش می‌یابند و این امر سرعت بهبود را کند می‌کند. علاوه دفع سخت مدفوع، شقاق می‌تواند علت‌های دیگری نیز داشته باشد که در موارد زیر اشاره شده است:

  • استهال مزمن
  • یبئست
  • تمیز کردن مقعد با دستمال خشن و زبر
  • رابطه مقعدی
  • تنگ بودن بیش از اندازه عضلات دریچه مقعد
  • سرطان راست روده
  • بارداری
  • کرون روده
  • سخت بودن زایمان
  • خاراندن بیش از حد مقعد

آیا شقاق مقعدی به سرطان روده بزرگ تبدیل می‌شود؟

شقاق مقعد هیچ ارتباطی با سرطان روده بزرگ ندارد. بیماری‌های بسیار جدی مانند سرطان تنها می‌توانند علائمی مشابه با فیشر مقعد داشته باشند. معمولا بعد از بهبودی فیشر وخیم، پزشک ممکن است آزمایشات دیگری را برای تشخیص درخواست کند. احتمال دارد برای تشخیص علل خونریزی از رکتوم، انجام کولونوسکوپی توصیه شود.

پیشگیری از ابتلا به بیماری فیشر مقعد

برای پیشگیری از ابتلا به عارضه شقاق نیاز است موارد زیر به دقت رعایت شوند:

  • تحرک داشته باشید.
  • رژیم غذایی مناسب همراه با فیبر فراوان را جدی بگیرید.
  • ماعیات فراوان بنوشید.
  • زمان کافی را به دفع و اجابت مزاج اختصاص دهید.
  • در زمان دفع زیاد به خود فشار نیاورید.
  • نواحی مقعد را خشک و تمیز نگه دارید.
  • پس از دفع، خود را به آرامی تمیز کنید.
  • از دستمال‌های مرطوب، نرم و بدون رنگ و بو استفاده کنید.
  • در صورت وجود اسهال یا یبوست مزمن، به سرعت برای درمان اقدام کنید.
دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مطالب مرتبط