کولیت روده که با نامهای کولیت زخم یا اولسراتیو کولیت هم شناخته میشود، نوعی بیماری التهابی در بدن است که رودهها را با خود درگیر میکند. این بیماری معمولا علائم خاصی دارد و به راحتی قابل درمان نیست. اما میتوان با کمک برخی از راهکارها آن را کنترل کرد. پزشکان برای تشخیص و درمان این بیماری از روشهای مختلفی کمک میگیرند.
چنانچه میخواهید بدانید که کولیت زخمی چیست و چه کسانی را مبتلا میکند یا چگونه میتوان از آن پیشگیری کرد، با ما همراه باشید. دکتر رحیمی اطلاعاتی کافی در زمینه درمان، تشخیص و علائم این بیماری را در اختیارتان خواهد گذاشت.
کولیت روده چیست؟
بیماری کولیت اولسراتیو کولون یا روده بزرگ را درگیر کرده و زخم و التهابی را در دیواره روده بزرگ ایجاد میکند. این بیماری رفته رفته تمامی قسمتهای روده را با خود درگیر کرده و اجابت مزاج را با مشکل مواجه میسازد. هر فردی در هر سنی ممکن است دچار بیماری کولیت اولسراتیو شود. به هر میزان که بیماری پیشرفت کند، علائم و عوارض آن بیشتر خود را نشان خواهند داد.
چه کسانی به کولیت روده مبتلا میشوند؟
همان طور که اشاره کردیم، اکثر افراد مبتلا به کولیت اولسراتیو دارای ردههای سنی مختلفی هستند. این بیماری میتواند کودکان خردسال تا بزرگسالان و افراد مسن را درگیر کند. چنانچه شرایط زیر را داشته باشید، ممکن است احتمال ابتلا به این بیماری در بدن شما بیشتر باشد:
- سن شما بین ۱۵ یا ۳۰ باشد یا بیشتر از ۶۰ سال سن داشته باشید.
- از یک رژیم غذایی پر از چربی پیروی کنید.
- از داروهای ضد التهاب و غیراستروئیدی به مقدار زیاد استفاده نمایید.
- یکی از اعضای خانواده شما به این بیماری مبتلا باشد(یعنی ژنتیک هم در ایجاد بیماری کولیت زخمی نقش دارد)
علائم کولیت روده چیست؟
با توجه به شدت پیشروی این بیماری و همچنین با توجه به محلی که التهاب روده در آن رخ داده است، ممکن است علائم کولیت متفاوت باشد. همچنین شرایط جسمانی یک فرد عاملی مهم در جهت تغییر یافتن علائم این بیماری از یک فرد به فرد دیگر است. مهمترین علائم آن میتوانند موارد زیر باشند:
- زخم شدن دهان
- اسهالهای چرکی یا خونی شدید
- خون در مدفوع
- خونریزی رکتومی
- قرمز شدن چشم
- درد و گرفتگی در شکم
- افزایش فوریت برای اجابت مزاج و افزایش تعداد دفعات اجابت مزاج
- خستگی و تب
- کاهش وزن چشمگیر
- درد در هنگام اجابت مزاج
- عدم رشد اصولی در کودکان
کولیت روده چگونه تشخیص داده میشود؟
بیمارانی که مشکوک به بیماری کولیت اولسراتیو هستند، باید ابتدا با یک پزشک مراجعه کنند. پزشک پس از این که معاینات فیزیکی را انجام داد، ممکن است یکی از آزمایشات زیر را جهت تشخیص دقیقتر این بیماری تجویز کند:
- آزمایش خون: آزمایشات خون میتوانند عفونت روده و کم خونی را نشان دهند. اگر کم خونی شدید وجود داشته باشد، احتمالا لخته خون در یک ناحیه وجود دارد یا یک التهاب خاص موجب افزایش خونریزی شده است.
- تصویر برداری: آزمایشات تصویربرداری مطمئنترین راهکار جهت تشخیص این بیماری هستند. سی تی اسکن، ام آر آی و اسکن توموگرافی کامپیوتری جزو آزمایشات پرکاربرد تصویر برداری به شمار میآیند. این آزمایشات تصاویری دقیق از آنچه که در راست روده وجود دارد را تهیه میکنند. پزشک با توجه به این تصاویر قادر خواهد بود که بیماری شما را تشخیص دهد.
- نمونه گیری از مدفوع بیمار: راهکار دیگری که جهت تشخیص کولیت روده پیشنهاد شده است، نمونه گیری از مدفوع است. چنانچه عفونت، انگل یا التهاب در راست روده وجود داشته باشد، علائم آن در مدفوع مشهود خواهند بود. برای تشخیص بیماری پیشرفته کولیت زخمی این راهکار مناسب است.
- آزمایشات آندوسکوپی: اگر پزشک با استفاده از راهکارهای فوق نتوانست به تشخیص بیماری التهاب راست روده بپردازد، آزمایشات آندوسکوپی انجام خواهند شد. طی این آزمایشات لولهای انعطاف پذیر و نازک از طریق مقعد وارد روده بزرگ شده و از آن تصویربرداری میکند. سپس تصاویر زندهای به مانیتور ارسال میشوند. در همین حین پزشک میتواند این تصاویر را بررسی کند تا بافت غیر عادی راست روده را تشخیص دهد.
آیا میتوان از کولیت روده جلوگیری کرد؟
پس از مصرف غذاهایی که ممکن است روده بزرگ را تحریک کنند جدا خودداری نمایید. همچنین مصرف هرگونه دارو ضد التهاب بدون تجویز پزشک ممنوعیت دارد. در مواردی که ضرورت داشته باشد، پزشک به جای درمان داروی کولون را جراحی میکند. این به میزان پیشرفت بیماری شما بستگی دارد.
کنترل کولیت راست روده؛ راهی برای زندگی بهتر
کولیت روده یا بیماری التهاب پوشش داخلی راست روده یکی از انواع بیماریهای شایع است که میتواند عوارض جدی را به دنبال داشته باشد. اسهال خونی، کاهش وزن، تب، خستگی، دفع فوری ادرار، خونریزی از طریق مقعد و احساس درد در شکم مهمترین علائمی هستند که نشان از ابتلا به کولیت در راست روده دارند.
برای درمان کولیت روده یا پیشگیری از این عارضه و حتی تشخیص آن راهکارهای متعددی پیشنهاد شدهاند. پزشکان با آزمایشات خون نمونه گیری از مدفوع آندوسکوپی و همچنین آزمایشات تصویربرداری میتوانند به شکلی دقیق این بیماری را تشخیص دهند. پس از تشخیص آن نوبت به درمان میرسد.
جهت درمان این بیماری میتوان از دارو یا تغذیه صحیح استفاده کرد. اگر این روشها پاسخگو نبودند باید بیمار جراحی شود و کولون در بدن بیمار برداشته شود. در تمامی این موارد وجود پزشکی ماهر و با تجربه میتواند شما را در بازیابی سلامت کمک کند.